Miasto od A do Z

Barbara Hoff to projektantka mody, twórczyni marki Hoffland, dziennikarka tygodnika „Przekrój”. Od lat 50. do lat 90. XX wieku z sukcesem propagowała i tworzyła modę młodzieżową – zgodną ze światowymi trendami, a jednocześnie projektowaną dla wszystkich, przełamującą szarzyznę peerelowskiej ulicy.

Barbara Hoff (ur. 1932) studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W roku 1954 rozpoczęła współpracę z „Przekrojem” – rozchwytywanym opiniotwórczym tygodnikiem, uznawanym wówczas za okno na świat poza „żelazną kurtyną”. Barbara Hoff redagowała, a także ilustrowała, autorską rubrykę poświęconą modzie. W charakterystycznym dla siebie stylu, z werwą i błyskotliwym dowcipem, relacjonowała światowe trendy, które jako redaktorka „Przekroju” znała z lektury zagranicznych żurnali i okazjonalnych wyjazdów. W roku 1956 powstała jej pierwsza „kolekcja własna”. Były to propozycje ubiorów zaprojektowanych przez Hoff, uszytych przez zaprzyjaźnione krawcowe. Dokumentowały je sesje fotograficzne, publikowane w „Przekroju”, przygotowane przez fotografów, modelki i modeli rekrutowanych z grona znajomych i przyjaciół projektantki. 

Od roku 1965 zaczęły powstawać kolekcje szyte w krótkich seriach i sprzedawane w domach towarowych. Jako pierwsze pojawiły się aksamitne i sztruksowe sukienki mini, produkowane przez warszawskie Zakłady Przemysłu Odzieżowego Cora, sprzedawane w stołecznym Cedecie (tzn. Centralnym Domu Towarowym), które znikały z wieszaków w mgnieniu oka. 

Na przełomie lat 1969 i 1970 pojawiło się stoisko firmowe Hofflandu w warszawskim Domu Towarowym Junior przy ulicy Marszałkowskiej. W roku 1976 miejsce zyskało charakterystyczna aranżację. Wymyśliły ją studentki ASP Barbara Danicka, Barbara Kontkiewicz i Ewa Siwek. Na stelażach ze stalowych rurek rozpięto białe płótno z firmowym nadrukiem: Hoffland. Pomysłodawczynią tej nazwy, kojarzącej się z amerykańskim Disneylandem, była Barbara Danicka. Charakterystyczny logotyp Hofflandu, umieszczany wkrótce na metkach, a także eksponowany na T-shirtach czy torbach budził żywe emocje wśród młodzieży, zachwyconej kolejnymi pomysłami projektantki.

Czytaj więcej

Barbara Hoff to projektantka mody, twórczyni marki Hoffland, dziennikarka tygodnika „Przekrój”. Od lat 50. do lat 90. XX wieku z sukcesem propagowała i tworzyła modę młodzieżową – zgodną ze światowymi trendami, a jednocześnie projektowaną dla wszystkich, przełamującą szarzyznę peerelowskiej ulicy.

Barbara Hoff (ur. 1932) studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W roku 1954 rozpoczęła współpracę z „Przekrojem” – rozchwytywanym opiniotwórczym tygodnikiem, uznawanym wówczas za okno na świat poza „żelazną kurtyną”. Barbara Hoff redagowała, a także ilustrowała, autorską rubrykę poświęconą modzie. W charakterystycznym dla siebie stylu, z werwą i błyskotliwym dowcipem, relacjonowała światowe trendy, które jako redaktorka „Przekroju” znała z lektury zagranicznych żurnali i okazjonalnych wyjazdów. W roku 1956 powstała jej pierwsza „kolekcja własna”. Były to propozycje ubiorów zaprojektowanych przez Hoff, uszytych przez zaprzyjaźnione krawcowe. Dokumentowały je sesje fotograficzne, publikowane w „Przekroju”, przygotowane przez fotografów, modelki i modeli rekrutowanych z grona znajomych i przyjaciół projektantki. 

Od roku 1965 zaczęły powstawać kolekcje szyte w krótkich seriach i sprzedawane w domach towarowych. Jako pierwsze pojawiły się aksamitne i sztruksowe sukienki mini, produkowane przez warszawskie Zakłady Przemysłu Odzieżowego Cora, sprzedawane w stołecznym Cedecie (tzn. Centralnym Domu Towarowym), które znikały z wieszaków w mgnieniu oka. 

Na przełomie lat 1969 i 1970 pojawiło się stoisko firmowe Hofflandu w warszawskim Domu Towarowym Junior przy ulicy Marszałkowskiej. W roku 1976 miejsce zyskało charakterystyczna aranżację. Wymyśliły ją studentki ASP Barbara Danicka, Barbara Kontkiewicz i Ewa Siwek. Na stelażach ze stalowych rurek rozpięto białe płótno z firmowym nadrukiem: Hoffland. Pomysłodawczynią tej nazwy, kojarzącej się z amerykańskim Disneylandem, była Barbara Danicka. Charakterystyczny logotyp Hofflandu, umieszczany wkrótce na metkach, a także eksponowany na T-shirtach czy torbach budził żywe emocje wśród młodzieży, zachwyconej kolejnymi pomysłami projektantki.

Barbara Hoff przygotowywała dwie kolekcje rocznie. Wymagało to inwencji i determinacji. Działała niejako poza peerelowskim systemem produkcji konfekcji, a nawet wbrew niemu. Sama zdobywała tkaniny, omijając państwowe procedury reglamentacji. Sama wyszukiwała fabryki tkanin i dodatków, a czasem wpływała na przykład na wzornictwo tkanin. Znajdowała szwalnie, producentów guzików i innych dodatków. Wypromowała wiele oryginalnych modeli ubiorów, często nadając im własne, dowcipne nazwy, jak koszula dziadka, kufajka, lejba. 

Projektowała kostiumy estradowe i filmowe. Była dziennikarką radiową i telewizyjną, pisała książki i teksty do kabaretu „Pod Egidą”. Barbara Hoff, nazywana powszechnie dyktatorką mody, podkreślała wielokrotnie, że uznając modę za zjawisko społeczne, tworzyła swoje kolekcje w poczuciu misji walki z opresyjnym systemem politycznym, a także rutyną, szarzyzną i bylejakością PRL.

Tekst: Agnieszka Dąbrowska

Bibliografia:
Barbara Hoff. Polskie projekty, polscy projektanci, red. J. Friedrich, W. Szerle, Gdynia 2019, katalog wystawy Barbara Hoff. Polskie projekty, polscy projektanci w Muzeum Miasta Gdyni, 6 lipca 2019 – 9 lutego 2020.
A. Boćkowska, To nie są moje wielbłądy. O modzie w PRL, Wołowiec 2015.
A. Demska, Hoffland, w: Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX wieku, red. C. Frejlich, Kraków 2013, s. 354–363.
J. Dobkowska-Kubacka, A. Pawłowska, Barbara Hoff. Królowa kreatywności, Łódź 2024.
A.L. Janas, Dziewczyny. Moda ulicy lat 70. i 80. XX wieku, Warszawa 2019.
J. Jaworska, Cywilizacja „Przekroju”. Misja obyczajowa w magazynie ilustrowanym, Warszawa 2008. 
J.R. Kowalska, M. Możdżyńska-Nawotka, Modna i już! Moda w PRL, Kraków 2015, katalog wystaw w Muzeum Narodowym w Krakowie 18 grudnia 2015 – 17 kwietnia 2016 i Muzeum Narodowym we Wrocławiu, 17 maja 201 – 28 sierpnia 2016. 
A. Pelka, Teksas-land. Moda młodzieżowa w PRL, Warszawa 2007.
A. Pelka, Z [politycznym] fasonem. Moda młodzieżowa w PRL i NRD, Gdańsk 2013. 
„Przekrój”, numery z lat 1954–2002.
A. Szydłowska, Paryż domowym sposobem. O kreowaniu stylu życia w czasopismach PRL, Warszawa 2019.

Czytaj mniej