Wróć
Antkowiak, Jerzy (1935) – projektant mody
Jerzy Antkowiak (właściwie Zbigniew Jerzy Antkowiak, ur. 18 maja 1935 roku w Wolsztynie) to projektant mody, w latach 1961–1998 związany z przedsiębiorstwem Moda Polska. To także popularyzator mody, współpracujący z mediami i szkołami kształcącymi młodych projektantów i projektantki.
Jerzy Antkowiak jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych Wrocławiu, gdzie w latach 1953–1960 studiował na wydziale ceramiki i szkła.
O początku jego kariery zadecydował zbieg okoliczności – przypadkowe spotkanie z Jadwigą Grabowską, kierującą Modą Polską, na wystawie wzornictwa w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie w 1960 roku. Już niebawem, w 1961 roku, Antkowiak dołączył do jej zespołu. Był asystentem charyzmatycznej „Grabolki”, pod jej kuratelą tworzył swoje pierwsze projekty ubiorów. Jadwiga Grabowska wysoko ceniła umiejętności Antkowiaka jako rysownika. Uznawała, że to on potrafi najlepiej przenieść na papier jej wizję mody. W roku 1965, w tajemnicy przed Grabowską, Antkowiak stworzył swoją pierwszą kolekcję, którą przygotował wspólnie z Tulą (wł. Wiktorią) Popławską. Pokaz mody karnawałowej ich autorstwa odbył się w warszawskim salonie Mody Polskiej przy ul. Konopnickiej.
W roku 1967 Grabowską odesłano na emeryturę. Na dyrektorkę Mody Polskiej wyznaczono Halinę Kłobukowską, ale to projekty Jerzego Antkowiaka uznawane były za wizytówkę firmy. W latach 1979–1985 Antkowiak był kierownikiem do spraw artystycznych. Zarządzał przedsiębiorstwem w czasie, gdy znacznie się rozrosło, a kolejne filie Mody Polskiej otwierały się jedna za drugą na terenie całej Polski. Antkowiak wraz z zespołem projektantów i projektantek tworzył kilka kolekcji rocznie, powstawały kolekcje wiodące i kolekcje przemysłowe. W latach 70. XX wieku Antkowiak został członkiem Chambre Syndicale de la Haute Couture.
Przygotowywane przez Jerzego Antkowiaka kolekcje zawsze odnosiły się do aktualnych zachodnioeuropejskich trendów. Twórcę charakteryzowały zamiłowanie do ekstrawagancji, fantazja, czasem wręcz brawura i balansowanie na granicy prowokacji.. W swoich kolekcjach Antkowiak często odwoływał się do sztuki: muzyki, literatury czy filmu. Kolekcja z 1966 roku była inspirowana filmem Viva Maria! (reż. Louis Malle, 1965), w 1984 roku powstała kolekcja nawiązująca do filmu Amadeusz Miloša Formana, a w 1986 roku projekty nasuwały na myśl popularny serial„Szogun (reż. Jerry London, 1980). Kolekcja z 1985 roku odwoływała się do malarstwa Marca Chagalla, w końcu lat 80. kreacje Antkowiaka nawiązywały do dramatu Sławomira Mrożka Emigranci.
Czytaj więcejJerzy Antkowiak (właściwie Zbigniew Jerzy Antkowiak, ur. 18 maja 1935 roku w Wolsztynie) to projektant mody, w latach 1961–1998 związany z przedsiębiorstwem Moda Polska. To także popularyzator mody, współpracujący z mediami i szkołami kształcącymi młodych projektantów i projektantki.
Jerzy Antkowiak jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych Wrocławiu, gdzie w latach 1953–1960 studiował na wydziale ceramiki i szkła.
O początku jego kariery zadecydował zbieg okoliczności – przypadkowe spotkanie z Jadwigą Grabowską, kierującą Modą Polską, na wystawie wzornictwa w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie w 1960 roku. Już niebawem, w 1961 roku, Antkowiak dołączył do jej zespołu. Był asystentem charyzmatycznej „Grabolki”, pod jej kuratelą tworzył swoje pierwsze projekty ubiorów. Jadwiga Grabowska wysoko ceniła umiejętności Antkowiaka jako rysownika. Uznawała, że to on potrafi najlepiej przenieść na papier jej wizję mody. W roku 1965, w tajemnicy przed Grabowską, Antkowiak stworzył swoją pierwszą kolekcję, którą przygotował wspólnie z Tulą (wł. Wiktorią) Popławską. Pokaz mody karnawałowej ich autorstwa odbył się w warszawskim salonie Mody Polskiej przy ul. Konopnickiej.
W roku 1967 Grabowską odesłano na emeryturę. Na dyrektorkę Mody Polskiej wyznaczono Halinę Kłobukowską, ale to projekty Jerzego Antkowiaka uznawane były za wizytówkę firmy. W latach 1979–1985 Antkowiak był kierownikiem do spraw artystycznych. Zarządzał przedsiębiorstwem w czasie, gdy znacznie się rozrosło, a kolejne filie Mody Polskiej otwierały się jedna za drugą na terenie całej Polski. Antkowiak wraz z zespołem projektantów i projektantek tworzył kilka kolekcji rocznie, powstawały kolekcje wiodące i kolekcje przemysłowe. W latach 70. XX wieku Antkowiak został członkiem Chambre Syndicale de la Haute Couture.
Przygotowywane przez Jerzego Antkowiaka kolekcje zawsze odnosiły się do aktualnych zachodnioeuropejskich trendów. Twórcę charakteryzowały zamiłowanie do ekstrawagancji, fantazja, czasem wręcz brawura i balansowanie na granicy prowokacji.. W swoich kolekcjach Antkowiak często odwoływał się do sztuki: muzyki, literatury czy filmu. Kolekcja z 1966 roku była inspirowana filmem Viva Maria! (reż. Louis Malle, 1965), w 1984 roku powstała kolekcja nawiązująca do filmu Amadeusz Miloša Formana, a w 1986 roku projekty nasuwały na myśl popularny serial„Szogun (reż. Jerry London, 1980). Kolekcja z 1985 roku odwoływała się do malarstwa Marca Chagalla, w końcu lat 80. kreacje Antkowiaka nawiązywały do dramatu Sławomira Mrożka Emigranci.
Projektant wielokrotnie podkreślał swój podziw dla twórczości Yvesa Saint Laurenta, co manifestował projektami sukienek płaszczowych, które w latach 90. XX wieku stały się jego specjalnością. Antkowiak przygotowywał też projekty na indywidualne zamówienia, między innymi dla artystek, na przykład dla Joanny Rawik oraz, w okresie transformacji ustrojowej po 1989 roku, dla polityczek, takich jak premier Hanna Suchocka czy szefowa Kancelarii Prezydenta RP Danuta Waniek.
Jerzy Antkowiak współpracował z mediami, pisał popularyzujące modę felietony, występował w roli eksperta w rozmaitych audycjach. Jako wykładowca i juror w różnych konkursach wciąż uczestniczy w edukacji kolejnych pokoleń projektantek i projektantów. Projekty jego autorstwa niewątpliwie należą do najciekawszych przykładów polskiego dizajnu XX wieku.
Tekst: Agnieszka Dąbrowska
Bibliografia
J. Antkowiak, Sekrety pięknych pań, spisała B. Żmijewska, Warszawa 1993.
J. Antkowiak, A.L. Janas, Antkowiak. Niegrzeczny chłopiec polskiej mody, Wrocław 2015.
A. Boćkowska, Jerzy Antkowiak, https://culture.pl/pl/tworca/jerzy-antkowiak, [dostęp 16.05.2025].
A. Boćkowska, To nie są moje wielbłądy. O modzie PRL, Wołowiec 2015.
Jerzy Antkowiak. Moda Polska [folder towarzyszący wystawie w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, 6 października 2018 – 17 marca 2019], Łódź 2018.
J.R. Kowalska, M. Możdżyńska-Nawotka, Modna i już! Moda w PRL, [katalog wystawy w Muzeum Narodowym w Krakowie, grudzień 2015 – kwiecień 2016 i Muzeum Narodowym we Wrocławiu, maj – sierpień 2016], Kraków 2015.
Pelka A., Jerzy Antkowiak. Zawsze na przekór, w: Rzeczy niepospolite. Polscy projektanci XX wieku, Red. Cz. Frejlich, Kraków 2013, s. 328 -337.
Pelka A., Teksas-land. Moda młodzieżowa w PRL, Warszawa 2007.
Pelka A., Z [politycznym] fasonem. Moda młodzieżowa w PRL i NRD, Gdańsk 2013.
Rzechorzek E., Moda Polska. Warszawa, Warszawa 2018.
