Dodano obiekt do kolekcji Dodano obiekt do kolekcji
Wróć Wróć

Papierośnica Stefana Starzyńskiego

miedzy 1921 a 1931, grawerunek po 1934

Na wystawie Gabinet Relikwii

Srebrna papierośnica to jedna z nielicznych pamiątek związanych z prezydentem Warszawy Stefanem Starzyńskim (1893–1939). Została wykonana na początku lat 30. XX wieku przez firmę Władysława Krupskiego i Jana Matulewicza, która miała siedzibę przy ulicy Leszczyńskiej 12 na Powiślu.
Firma działała w latach 1909–1944. Jej wyroby cieszyły się uznaniem wśród warszawiaków ze względu na wysoką jakość wykonania. Papierośnica była wykonana na zamówienie Kazimierza Konarskiego (1886–1972), historyka, archiwisty, dyrektora Archiwum Akt Dawnych w Warszawie, dla prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego. Świadczy o tym grawerunek właściciela „S St” na wieczku oraz wygrawerowana wewnątrz dedykacja: „Kochanemu Prezydentowi/Konarski”, wykonana po 1934 roku. W środku, na obu częściach, przymocowane są gumowe tasiemki do przytrzymywania papierosów.
Ten elegancki prezent służył Starzyńskiemu przez kilka lat – do momentu, kiedy na przełomie sierpnia i września 1939 roku pozostawił ją u warszawianki Bronisławy Glińskiej. Była ona ciotką Wacława Paszkowskiego (1881–1950), profesora Politechniki Warszawskiej, znawcy technologii żelbetu, projektanta i kierownika budowy wielu warszawskich obiektów, między innymi gmachu Państwowej Szkoły Higieny przy ulicy Chocimskiej. Starzyński współpracował z nim w Komitecie Obywatelskim kierowanym przez generała Juliusza Rómmla (1881–1967). Po zakończeniu wizyty zapomniał zabrać papierośnicę. Wybuch wojny 1 września 1939 roku i aktywność jej właściciela jako komisarza cywilnego przy Dowództwie Obrony Warszawy spowodowały, że ta cenna pamiątka pozostała u ciotki Paszkowskiego. Prezydent Starzyński pod koniec grudnia 1939 roku został zamordowany przez Niemców. Papierośnicę zakupiono do zbiorów Muzeum Warszawy w 2009 roku.

Autor opisu: Julian Borkowski

  • Tytuł: Papierośnica Stefana Starzyńskiego
  • Wytwórnia: Krupski i Matulewicz
  • Czas powstania: miedzy 1921 a 1931, grawerunek po 1934
  • Miejsce powstania: Warszawa
  • Technika: sztancowanie, giloszowanie, grawerowanie
  • Materiał: srebro pr. 2, emalia, tasiemka gumowa
  • Wymiary: dzieło: dł. 10,4 cm, waga 14,5 g; całość: wys. 1,2 cm, szer. 8,4 cm
  • Typ obiektu: papierośnica
  • Numer inwentarza: MHW 27598

Zespół Muzeum sukcesywnie opracowuje zbiory i stopniowo uzupełnia informacje o obiektach. Jeżeli jednak posiadasz dodatkową wiedzę na temat tego obiektu, prosimy, skontaktuj się z nami, pisząc na adres e-mailowy kolekcje@muzeumwarszawy.pl.

Sygnatury, napisy, inskrypcje

  • Monogram wiązany "S St"; zameczek zatrzaskowy, z wybitym numerem: 204; na wewnętrznej stronie obu części wybite znaki: w owalu o ściętych końcach "2" - profil kobiecy w chuście, zwrócony w lewo - "W"; cecha imienna złotnika: K i M w prostokącie.

Bibliografia

  • Polski Słownik Biograficzny Warszawskie mateczniki dziedzictwa i tradycji, pod red. K. Mórawskiego i A. Stawarza, Warszawa 2004 Piątek G., Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego, Warszawa 2016 Drozdowski M., Alarm dla Warszawy. Obrona cywilna stolicy we wrześniu 1939 r., Warszawa 1964

Zespół Muzeum sukcesywnie opracowuje zbiory i stopniowo uzupełnia informacje o obiektach. Jeżeli jednak posiadasz dodatkową wiedzę na temat tego obiektu, prosimy, skontaktuj się z nami, pisząc na adres e-mailowy kolekcje@muzeumwarszawy.pl.