W XXX-lecie PRL - Naród swojej stolicy. Zamek Królewski (Odbudowa Zamku Królewskiego)

Temat odbudowy warszawskiego Zamku Królewskiego stale pojawiał się w przestrzeni publicznej już od 1945 roku. Ostateczną decyzję o realizacji tych planów podjęło Biuro Polityczne KC PZPR w styczniu 1971 roku. Wkrótce też powołano do życia Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, który miał kierować pracami i prowadzić zbiórkę funduszy. Proces odbudowy był żywo komentowany w mediach, a sprawozdania z postępów prac pojawiały się w codziennych wiadomościach prasowych, radiowych i telewizyjnych.

Prezentowana praca powstała najprawdopodobniej w czerwcu 1974 roku i stanowi wierne odwzorowania aktualnego stanu budynku. Przez 3 lata zrekonstruowano główny korpus zabytku wraz z zadaszeniem i zdecydowaną większość wieży, co jest doskonale widoczne na obrazie Wacława Palessy. W kolejnym miesiącu zamontowano jej zwieńczenie wraz z zegarem i kopułą. Wydarzenie było relacjonowane na pierwszej stronie „Życia Warszawy”: „Pierwsi zainteresowani stawili się na Pl. Zamkowym już o godz. 3 rano, niemal jednocześnie z wykonawcami, którzy w dziennikach budowy zapisali sobotę, 6 lipca, jako dzień szczególnie ważny. Po godzinie 4 olbrzymie ramię żurawia »Centurion« uniosło w górę i osadziło na cokole dolny, 8-tonowy element wieńczący Wieżę Zegarową. Nieco później ulokowano – również przy pomocy »Centuriona« – wykonane przez ludwisarzy z Węgrowa dwa dzwony o łącznej wadze 12 ton. Połączone z mechanizmem zegara zaczną niebawem oznajmiać godziny i kwadranse. W specjalnie przygotowanym pomieszczeniu wieży zainstalowano w kilka godzin później serce zegara, precyzyjny mechanizm – dzieło rąk warszawskich zegarmistrzów, dar Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków Grawerów i Brązowników, uroczyście przekazany Obywatelskiemu Komitetowi Odbudowy Zamku. Zarówno tej, jak i następnej operacji asystowały przez cały czas tłumy warszawiaków, zgromadzonych mimo deszczu w godzinach popołudniowych na Pl. Zamkowym. Rzęsistymi oklaskami nagrodzono udane zakończenie najtrudniejszej operacji: osadzenie na szczycie wieży 18-tonowej, przykrytej miedzianym hełmem kopuły” („Życie Warszawy”, nr 161, 7–8 lipca 1974, s. 1).

Autorka opisu: Zofia Rojek