Dodano obiekt do kolekcji Dodano obiekt do kolekcji
Wróć Wróć

Wąski Dunaj nocą

Józef Pankiewicz

ok. 1892

Na wystawie Gabinet Widoków Warszawy

Prezentowana praca powstała około 1892 roku i stanowi jeden z przykładów staromiejskich nokturnów, które Pankiewicz malował w tym okresie. W 1890 roku artysta wrócił do Warszawy po wieloletnim pobycie w Paryżu, gdzie zetknął się z rosnącą popularnością rodzącego się impresjonizmu. Próbował przeszczepić na rodzimy grunt główne założenia tego nurtu, jednak spotkał się miażdżącą krytyką. Brak akceptacji ze strony publiczności i idąca za tym stagnacja twórcza wywoływały u niego postępującą apatię. W jednym z listów do wieloletniego przyjaciela, Jana Gwalberta Stefana Laurysiewicza, pisał: „Nie uwierzysz, jak ciężko dwa lata w Warszawie bez ruchu wysiedzieć”. Pankiewicz całe dnie spędzał w domu, wychodził głównie wieczorami i w nocy. Zafascynował go nocny pejzaż, co z kolei przełożyło się na jego pracę twórczą. W kolejnym liście pisał: „Ja siedzę cały dzień w nocnych cieniach. Uważam, że tylko w nocy można się czegoś na ziemi dopatrzeć, przynajmniej u nas”. W dalszej korespondencji kontynuował: „Cóż mam o sobie powiedzieć. Ciągle to samo, bieda coraz większa. Trzy obrazy w tym roku namalowałem, jeden sprzedałem za dość marną cenę. Wszystkie trzy noce. Nic już o mnie nie piszą, bo ogłupieli i nie wiedzą, jak teraz nazwać moje malarstwo. […] Impresjonizm wydaje się niestosownym dla nocnych obrazów i ciemnych kolorów naszym krytyków”.
Obraz przedstawia ulicę Wąski Dunaj widzianą od strony Rynku Starego Miasta, oświetlaną lampami gazowymi. . Z lewej strony widać sylwetki dwóch mężczyzn w czarnych cylindrach. Realizacja jest doskonałym przykładem fascynacji Pankiewicza twórczością Aleksandra Gierymskiego, ale też próbą dostosowania założeń impresjonizmu do lokalnej specyfiki.

Autorka opisu: Zofia Rojek

  • Tytuł: Wąski Dunaj nocą
  • Autor: Józef Pankiewicz
  • Czas powstania: ok. 1892
  • Miejsce powstania: Warszawa
  • Technika: olej
  • Materiał: płótno
  • Wymiary: dzieło: wys. 47,0 cm, szer. 26,5 cm; rama: wys. 57,2 cm, szer. 37,0 cm
  • Typ obiektu: obraz
  • Numer inwentarza: MHW 17902

Zespół Muzeum sukcesywnie opracowuje zbiory i stopniowo uzupełnia informacje o obiektach. Jeżeli jednak posiadasz dodatkową wiedzę na temat tego obiektu, prosimy, skontaktuj się z nami, pisząc na adres e-mailowy kolekcje@muzeumwarszawy.pl.

Sygnatury, napisy, inskrypcje

  • sygn. z prawej, u dołu: Pankiewicz;
    na odwrocie, na płótnie pieczęć producenta materiału: T. Popławski | Dawniej | J. Błaszkowski w Warszawie

Udział w wystawach

  • "Rzeczy Warszawskie", Muzeum Warszawy, Warszawa, od 9 czerwca 2018, wystawa stała

Bibliografia

  • Szczepińska Joanna, Warszawskie obrazy i rysunki J. Pankiewicza, Rocznik Warszawski t. VI, 1967, s. 186-226, il.; Album Warszawski. Obraz miasta w zbiorach Muzeum Historycznego m. st. Warszawy, oprac. zbiorow pod red. J. Durko, Warszawa2000, poz. 257, s. 254; Odorowski W., Józef Pankiewicz. Z Paryża nad Wisłę. Wystawa w 120-lecie pleneru artysty w Kazimierzu Dolnym, kat. wyst. Muzuem Nadiślańskiego w Kazimierzu Dolnym, 27.06-15.09 2010, Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym, s. 45 (il.); Hałata A., Lachowski M., Seweryn-Puchalska D., Pankiewicz i po.... Uwalnianie koloru, Katalog wystawy w Muzeum Lubelskim, lipiec-wrzesień 2016, Lublin 2016, s. 57 [il.];

Zespół Muzeum sukcesywnie opracowuje zbiory i stopniowo uzupełnia informacje o obiektach. Jeżeli jednak posiadasz dodatkową wiedzę na temat tego obiektu, prosimy, skontaktuj się z nami, pisząc na adres e-mailowy kolekcje@muzeumwarszawy.pl.