Object added to collection Object added to collection
Back Back

Balsaminka

R. Hersz Szyldberg

1865

On view Room of Silverware and Plated Silverware

Balsaminka to judaikum, czyli przedmiot związany z kulturą żydowską. Używana była w czasie szabatu, rozpoczynającego się w piątek wieczorem, po zachodzie słońca, a kończącego w sobotę wieczorem, po ceremonii zwanej hawdala. Umieszczano w niej wonne zioła, by w blasku świec odmówić nad nimi i winem błogosławieństwo.

Warszawskie balsaminki najczęściej przybierały formę ozdobnych wieżyczek. O wykonawcy tego przedmiotu – tak jak i o wielu innych jubilerach i złotnikach żydowskich – wiemy bardzo mało. Informacje o nich są odtwarzane na podstawie spisów ludności czy ksiąg adresowych. W przypadku Hersza Szyldberga udało się ustalić, że pracował od lat 50. do 70. XIX wieku przy Nalewkach i był złotnikiem konsensowym – czyli funkcjonującym na podstawie zezwolenia wydawanego przez władze miejskie. Złotnicy żydowscy dopiero od 1816 roku mogli należeć do zgromadzeń cechowych. W praktyce zdarzało się to rzadko, a ich warsztaty działały na podstawie wykupionego konsensu. Przeważnie były to niewielkie pracownie, w których wykonywano głównie judaika. Do naszych czasów zachowało się niewiele spośród ogromnej liczby judaików powstałych w warszawskich warsztatach złotniczych. Zagładę przyniosła im II wojna światowa.

Autorka opisu: Monika Siwińska

  • Title: Balsaminka
  • Artist: R. Hersz Szyldberg
  • Date: 1865
  • Origin: Warsaw
  • Technique: die-cutting, spin forming, casting
  • Material: 84 standard silver
  • Dimensions: work: weight 250 g; whole: height 24,7 cm, width 6 cm, depth 6 cm
  • Object type: balsaminka
  • Inventory number: MHW 17741

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.

Signatures, marking, inscriptions

  • sygn.:
    cecha złotnika: RHS, w polu owalnym;
    znak warsztatowy: waga, w polu owalnym;
    cecha główna probierni warszawskiej: IB – inicjały probierza, 1865 – data, 84 – próba srebra, orzeł dwugłowy – godło probierni

References

  • Lileyko H., Srebra warszawskie w zbiorach Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Warszawa 1979, s. 47, kat. 107. Myszkówna H., Srebra warszawskie XVIII i XIX wieku w zbiorach Muzeum Historycznego, Warszawa, s. 1973, s. 57, kat. 143.

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.