Object added to collection Object added to collection
Back Back

Tygielek do czekolady

Jan Jerzy Bandau

lata 70.-80. XVIII w.

On view Room of Silverware and Plated Silverware

W XVIII wieku tygielek do czekolady znajdował się w niejednym zamożnym domu. Czekolada była modnym, chętnie pijanym napojem. Nie była wówczas tania, podobnie jak akcesoria służące do jej serwowania. Prezentowane naczynie zaspakajało arystokratyczny gust i smak - świadczy o tym hrabiowska korona umieszczona nad inicjałami wygrawerowanymi na jego płaszczu.

Tygielki, w których przynoszono gorącą czekoladę, miały w pokrywie wycięty otwór. Wsuwano do niego mątewkę służącą do mieszania gęstego płynu przed jego rozlaniem do filiżanek. Było to konieczne, gdyż w XVIII wieku nie potrafiono usuwać nadmiaru tłuszczu z ziaren kakaowca. Rozcierano je na proszek, mieszano z cukrem, wanilią czy cynamonem i zalewano gorącą wodą. Napój zawierał dużą ilość tłuszczu, który szybko osadzał się na powierzchni płynu. Dopiero w 1828 roku wynaleziono sposób na odtłuszczenie nasion.

Tygielek powstał w warsztacie Jana Jerzego Bandau, cenionego warszawskiego złotnika. W jego pracowni początkowo powstawały przedmioty o barokowej proweniencji. Od lat 70. XVIII wieku uwidoczniał się w warszawskim złotnictwie silny wpływ klasycyzmu. Spod ręki Bandau wyszło wiele przedmiotów utrzymanych w tej stylistyce. Jego srebra cechują: wyczucie proporcji, harmonia kształtów, dobór i rozmieszczenie elementów dekoracyjnych oraz solidność i staranność wykonania.

Autorka opisu: Monika Siwińska

  • Title: Tygielek do czekolady
  • Artist: Jan Jerzy Bandau
  • Date: lata 70.-80. XVIII w.
  • Origin: Warsaw
  • Technique: striking, casting, gilded element
  • Material: silver, blackened wood
  • Dimensions: work: diam. podstawy 8,2 cm, weight 585 g; whole: height 13 cm, width 21,5 cm, depth 10,4 cm
  • Object type: dzbanek
  • Inventory number: MHW 16309/a-c

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.

Signatures, marking, inscriptions

  • sygn.:
    cecha złotnika: IGB, w polu owalnym; próba srebra: 12, w polu owalnym

References

  • Album Warszawski. Obraz miasta w zbiorach Muzeum Historycznego m. st. Warszawy, Warszawa 2000, kat. 136, s. 158. Lileyko H., Srebra warszawskie w zbiorach Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Warszawa 1979, kat. 7, s. 31. Myszkówna H., Dary i Nabytki 1945-1970, katalog wystawy w Muzeum Historycznym m. st. Warszawy, Warszawa 1970, kat. 240. Myszkówna H., Srebra warszawskie XVIII i XIX wieku w zbiorach Muzeum Historycznego, Warszawa 1973, kat. 15, s. 23.

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.