Object added to collection Object added to collection
Back Back

Pudełko po marmeladzie z warszawskiego getta

między 1940 a 1943

Niepozorne tekturowe pudełko z napisami: „MARMELADA Zakład Zaopatrywania Dzielnicy Żydowskiej” w języku polskim i hebrajskim oraz z rysunkiem gwiazdy Dawida to najtragiczniejsza pamiątka w kolekcji opakowań, związana z historią warszawskiego getta.

Pudełko powstało na zlecenie Zakładu Zaopatrywania Dzielnicy Żydowskiej, utworzonego w grudniu 1940 roku przy Radzie Żydowskiej (Judenrat). Miało ono służyć przede wszystkim do rozprowadzania kontyngentów żywnościowych ustalonych przez Niemców dla ludności żydowskiej przebywającej w getcie. Zawierały one przede wszystkim podstawowe produkty żywnościowe: chleb, mąkę, kartofle, cukier. Zakładem kierował Abraham Gepner, szanowany przedwojenny przedsiębiorca i prezes Centrali Związku Kupców, a główna siedziba mieściła przy ulicy Leszno 12. Zakład Zaopatrywania działał początkowo jako agenda Judenratu, a we wrześniu 1941 roku usamodzielnił się.

W getcie panował straszny głód. Przydziały żywnościowe wynosiły miesięcznie 2 kg chleba i ¼ kg cukru, co starczało na dwa dni. Marmelada, produkowana najczęściej z buraków, była wydzielana sporadycznie, w ilości maksymalnie 1 kilograma na osobę. Właśnie taka ilość mieściła się w przechowywanym w naszych zbiorach pudełku. Na przykład w 1941 roku Zakład Zaopatrywania rozprowadzał ją tylko w marcu, kwietniu i maju. Jednocześnie jej ceny gwałtownie rosły: od 5 złotych w styczniu do ponad 18 złotych w czerwcu.

Pudełko po marmeladzie w 1957 roku podarował do zbiorów Muzeum Józef Jastrzębski, znany krakowski kolekcjoner. Zaświadcza o tym zamieszczona na pudełku pieczątka. Darczyńca nie przekazał szczegółowych losów przedmiotu. Możemy się jedynie domyślać, jakie były tragiczne.

Autorka opisu: Lena Wicherkiewicz

  • Title: Pudełko po marmeladzie z warszawskiego getta
  • Manufacture: Wytwórnia nieznana
  • Date: między 1940 a 1943
  • Origin: Warsaw
  • Technique: print, sewing together
  • Material: card stock, metal
  • Dimensions: work: length 10,0 cm; whole: height 10,0 cm, depth 10,0 cm
  • Object type: pudełko
  • Inventory number: MHW 1895

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.

Signatures, marking, inscriptions

  • niesygnowany; na wieczku pieczątka: Ze zbiorów | Józefa Jastrzębskiego

Exhibition history

  • "Rzeczy Warszawskie", Muzeum Warszawy, Warszawa, od 9 czerwca 2018, wystawa stała

References

  • Wicherkiewicz L., Kolekcja opakowań w Muzeum Warszawy. w: 'Almanach Muzealny' T. XIII, s.275-295, il. s.277

The Museum team continuously develops the collection and updates the information about the objects. If you have additional knowledge about this object, please contact us by writing to the following e-mail address: kolekcje@muzeumwarszawy.pl.