Bez tytułu, z cyklu Góry dla Warszawy

W cyklu „Góry dla Warszawy” Jan Dziaczkowski łączy przedstawienia zaczerpnięte z szeroko rozumianej ikonosfery Tatr z charakterystycznymi przestrzeniami stolicy. W tym kolażu artysta umieścił wyciętą z powojennej prasy sylwetkę mężczyzny przebranego za niedźwiedzia – popularną wśród turystów zakopiańską atrakcję – na ilustrowanej pocztówce z budynkiem Domu Funduszu Kwaterunku Wojskowego przy Krakowskim Przedmieściu 11, zwanym potocznie domem „Bez Kantów”. Utrzymana w zgaszonej, beżowej kolorystyce karta pocztowa pochodzi najpewniej z 1946 lub 1947 roku. Takie kartki drukowało przed wojną krakowskie wydawnictwo Polonia HB, w czasie okupacji pod nazwą Bromoton, ale powojenne wydania nie zostały opatrzone nazwą żadnej wytwórni. Wszystkie łączy jednak ten sam numer serii dla wspomnianej pocztówki – 208, co świadczy o zachowaniu ciągłości i konsekwencji edytorskiej.
Zreprodukowane na pocztówce zdjęcie pochodzi zapewne z roku 1935, przedstawia modernistyczny, nowo wzniesiony budynek w reprezentacyjnej części Warszawy. Z kolei „miś z Krupówek” został przedstawiony w dość niestandardowej pozie. Przebrany za niedźwiedzia mężczyzna nałożył fragment swojego kostiumu – głowę zwierzęcia – na pozującego z nim turystę. To humorystyczny precedens: najczęściej pamiątkowe zdjęcia robiono z misiem w pełnym rynsztunku.
Zestawienie bazuje na kontraście – nie tylko związanym z miejscem wykonania zdjęć, lecz także z czasem ich powstania. Dziaczkowski zręcznie komponował nowe realizacje: jego kolaże charakteryzują się ogromną precyzją wykonania, pietyzmem w doborze wątków i nieco absurdalnym humorem. „Zdjęcie z misiem” w stolicy wcale nie wydaje się przy tym przesadzone. Ten rodzaj pamiątki turystycznej oferowało nie tylko Zakopane, Krynica czy Szklarska Poręba – miejscowości kojarzone z wypoczynkiem w górach, ale także prawem do swobodnej parafrazy – Kraków, Gdynia czy Sopot.

Autorka opisu: Zofia Rojek
Konsultacje merytoryczne: Piotr Głogowski

Zakupy zrealizowano dzięki dofinansowaniu rozwoju kolekcji ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Nazwa zadania: Rozwój kolekcji sztuki współczesnej Muzeum Warszawy.