Niemiecka pocztówka (całostka) z okresu okupacji wysłana w okresie Powstania Warszawskiego przez Harcerską Pocztę Polową
Maliszewski, Edward [ps. Sikora], Bytnar, Zdzisława [ps. Sławska]
1944
Popularną formą korespondencji podczas powstania warszawskiego, obok listów, były okupacyjne kartki pocztowe, wydane przez Niemiecką Pocztę Wschód (Deutsche Post Osten).
Wykorzystywano je do kontaktu z rozdzielonymi bliskimi.
Jednym z takich przykładów jest zachowana w kolekcji Aleksandra Roszkowskiego całostka (pocztówka) o wartości 12 groszy, z wizerunkiem dziedzińca Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie w kolorze fioletowym, wydana w Wiedniu dla Generalnego Gubernatorstwa.
Kartkę wypełniła starsza kobieta, prawdopodobnie o nazwisku Marjanek, i skierowała ją pod koniec sierpnia 1944 roku do Janiny Kalasy na Racławicką 7.
Nadawczyni krótko poinformowała o pobycie od 29 sierpnia u Giebułłowskich na Kruczej 37 m. 7 i prosiła o wiadomości.
Kartka została zaniesiona przez harcerskiego listonosza do Oddziału Harcerskiej Poczty Polowej Warszawa Południe na Wilczą 41.
Zgodnie z wytycznymi Komendy Okręgu Warszawskiego AK pocztówka została ocenzurowana przez Zdzisławę Bytnar, „Sławską” (1901 – 1994), kierowniczkę cenzury, która dopisała czerwoną kredką: adres nadawczyni, przekreśliła adres odbiorczyni, wpisała „zwrot”, ponieważ prawdopodobnie dom został zniszczony, i postawiła parafę „S”.
Dodała również dwa stemple: prostokątną „Cenzura Harcerska” w tuszu fioletowym i okrągłą „Poczta-Polowa/Warszawa Płd” odciśniętą w niebieskim tuszu.
Obie pieczątki były projektu Edwarda Maliszewskiego, „Sikory” (1914 – 2004), instruktora Szarych Szeregów, twórcy harcerskich powstańczych pieczątek pocztowych.
Autor opisu: Julian Borkowski
- Title: Niemiecka pocztówka (całostka) z okresu okupacji wysłana w okresie Powstania Warszawskiego przez Harcerską Pocztę Polową
- Artist: Maliszewski, Edward [ps. Sikora] (1914-09-28-2004-04-07), Bytnar, Zdzisława [ps. Sławska] (1901-03-12-1994-08-13)
- Manufacture: Deutsche Post Osten {4}, Harcerska Poczta Polowa
- Date: 1944
- Origin: Polska / Warszawa, Austria / Wiedeń
- Technique: druk barwny, rękopis, pieczęć tuszowa
- Material: papier, tusz, kredka, ołówek kopiowy
- Dimensions: wys. 10,3 cm, szer. 14,8 cm
- Signatures:
- Object type: pocztówka
- Inventory number: MHW A/I/2354